Giá xăng dầu có thể lên bao nhiêu trong bối cảnh căng thẳng ở Trung Đông?

Thị trường năng lượng thế giới đang trải qua những ngày biến động dữ dội nhất trong nhiều năm trở lại đây. Những diễn biến quân sự bất ngờ tại khu vực Trung Đông vào cuối tháng 2 và đầu tháng 3 năm 2026 đã đẩy giá dầu thô toàn cầu thoát khỏi quỹ đạo ổn định, thiết lập những cột mốc giá mới khiến người tiêu dùng và các doanh nghiệp vận tải đứng ngồi không yên. Tại Việt Nam, áp lực từ thị trường quốc tế đã nhanh chóng lan tỏa, đẩy giá bán lẻ xăng dầu trong nước tăng mạnh, đặt ra câu hỏi lớn: Liệu đỉnh giá sẽ dừng lại ở đâu?

Đối với người sử dụng xe máy và ô tô, xăng dầu không chỉ là nhiên liệu mà còn là “huyết mạch” chi phối chi phí sinh hoạt hàng ngày. Việc thấu hiểu bản chất của đợt tăng giá này, các kịch bản có thể xảy ra và tác động trực tiếp đến túi tiền là điều vô cùng cần thiết để có những kế hoạch tài chính và sử dụng phương tiện hợp lý trong bối cảnh bất ổn hiện nay.

Bối cảnh thị trường: Cú sốc cung ứng từ “rốn dầu” thế giới

Trung Đông từ lâu đã được ví như “trạm xăng” của toàn cầu. Bất kỳ một tiếng súng hay sự rạn nứt ngoại giao nào tại đây cũng đủ để khiến biểu đồ giá dầu thô tại London hay New York nhảy múa. Tuy nhiên, đợt biến động bắt đầu từ cuối tháng 2/2026 mang một sắc thái nghiêm trọng hơn hẳn. Sự leo thang xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran không chỉ dừng lại ở các tuyên bố chính trị mà đã chuyển sang các hành động quân sự thực tế, trực tiếp đe dọa đến hạ tầng khai thác và các tuyến vận tải chiến lược.

Trước khi xung đột nổ ra vào cuối tháng 2/2026, thị trường dầu mỏ tương đối bình lặng. Dầu Brent thời điểm đó chỉ giao dịch quanh mức 71-72 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ duy trì ở mức 66-67 USD/thùng. Tuy nhiên, chỉ trong vòng chưa đầy hai tuần, cục diện đã thay đổi hoàn toàn. Tính đến ngày 9/3/2026, dầu Brent đã vọt lên ngưỡng 109,5 USD/thùng, thậm chí có thời điểm chạm mốc 114-117 USD/thùng. Dầu WTI cũng không kém cạnh khi vượt qua 109 USD/thùng.

Như vậy, chỉ trong một thời gian ngắn, giá dầu Brent đã tăng khoảng 36-38 USD/thùng (tương đương mức tăng 50-60%). Đây là một cú sốc cực lớn đối với nền kinh tế toàn cầu vốn đang nỗ lực phục hồi. Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự nhảy vọt này là nỗi lo sợ về việc đứt gãy nguồn cung từ Iran – một trong những quốc gia có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới – và nguy cơ tắc nghẽn tại các eo biển trọng yếu.

Eo biển Hormuz – “Yết hầu” quyết định giá xăng dầu toàn cầu

Để hiểu tại sao giá xăng tại Việt Nam lại phụ thuộc vào tình hình Trung Đông, chúng ta cần nhìn vào bản đồ vận tải năng lượng. Eo biển Hormuz là một dải nước hẹp nằm giữa vịnh Oman và vịnh Ba Tư. Đây là con đường duy nhất để các tàu chở dầu từ các quốc gia xuất khẩu lớn như Ả Rập Xê Út, UAE, Kuwait và Iraq tiến ra đại dương.

Theo số liệu thống kê, hơn 20% lượng dầu thô thương mại toàn cầu đi qua eo biển này mỗi ngày. Ước tính có khoảng 15 đến 20 triệu thùng dầu được vận chuyển qua đây hàng ngày. Khi xung đột nổ ra vào ngày 28/2/2026, các báo cáo về việc tàu chở dầu gặp khó khăn khi di chuyển qua khu vực này đã ngay lập tức kích hoạt tâm lý hoảng loạn trên thị trường tài chính.

“Nếu Eo biển Hormuz bị phong tỏa hoàn toàn, thế giới sẽ đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng chưa từng có tiền lệ. Nguồn cung toàn cầu có thể sụt giảm từ 10 đến 20 triệu thùng mỗi ngày, đẩy giá dầu tiến tới ngưỡng không tưởng,” một chuyên gia phân tích từ Rystad Energy nhận định.

Việc vận chuyển bị đình trệ không chỉ làm thiếu hụt dầu thô cho các nhà máy lọc dầu mà còn đẩy chi phí bảo hiểm vận tải biển lên cao ngất ngưởng. Tất cả những chi phí này cuối cùng đều được tính vào giá xăng dầu thành phẩm mà người dùng cuối cùng phải chi trả tại cây xăng.

Dự báo các kịch bản: Giá dầu có thể lên tới 200 USD/thùng?

Các tổ chức tài chính lớn trên thế giới hiện đang đưa ra những dự báo rất thận trọng và có phần đáng lo ngại về tương lai của giá năng lượng. Tùy thuộc vào mức độ kéo dài và quy mô của cuộc xung đột, chúng ta có thể đối mặt với các kịch bản sau:

Kịch bản	Diễn biến thực tế	Dự báo giá dầu Brent
Kịch bản cơ sở	Xung đột kéo dài khoảng 3 tuần, không lan rộng.	100 – 110 USD/thùng
Kịch bản leo thang	Chiến sự lan ra các nước lân cận, gián đoạn một phần vận tải.	120 – 150 USD/thùng
Kịch bản xấu nhất	Eo biển Hormuz bị đóng cửa hoàn toàn.	150 – 200 USD/thùng

Bà Natasha Kaneva, Trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa toàn cầu của JPMorgan, nhận định rằng nếu chiến sự kéo dài hơn 3 tuần, giá dầu Brent chắc chắn sẽ đứng vững trên mốc 100 USD/thùng. Thậm chí, Bộ trưởng Năng lượng Qatar, ông Saad al-Kaabi, còn đưa ra cảnh báo khắc nghiệt hơn: giá dầu có thể vọt lên tới 150 USD/thùng chỉ trong vòng 2-3 tuần tới nếu tình trạng tàu chở dầu không thể lưu thông qua eo biển Hormuz tiếp diễn.

Các ngân hàng đầu tư lớn như Barclays và Goldman Sachs cũng đồng quan điểm khi cho rằng ngưỡng 120 USD/thùng là hoàn toàn khả thi trong ngắn hạn. Điều này cho thấy áp lực tăng giá vẫn còn rất lớn và những gì chúng ta thấy hiện tại có thể mới chỉ là sự bắt đầu của một chu kỳ giá cao mới.

Tác động trực tiếp đến giá xăng dầu bán lẻ tại Việt Nam

Việt Nam dù đã có các nhà máy lọc dầu trong nước như Nghi Sơn và Dung Quất, nhưng giá xăng dầu vẫn được điều hành dựa trên giá thành phẩm thế giới (thị trường Singapore). Do đó, sự biến động tại Trung Đông nhanh chóng phản chiếu vào bảng giá tại các trạm xăng trong nước.

Trong kỳ điều hành ngày 7/3/2026, Liên Bộ Công Thương – Tài chính đã phải điều chỉnh tăng giá mạnh để bù đắp chi phí nhập khẩu. Cụ thể:

• Xăng RON95-III: Tăng 4.707 đồng/lít, lên mức 27.047 đồng/lít.
• Xăng E5RON92: Tăng 3.777 đồng/lít, lên mức 25.226 đồng/lít.
• Dầu diesel 0.05S: Tăng mạnh 7.207 đồng/lít, đạt mức 30.239 đồng/lít.
• Dầu hỏa: Tăng kỷ lục 8.490 đồng/lít, lên mức 35.091 đồng/lít.

Đáng chú ý, đây chưa phải là điểm dừng. Nếu giá dầu thế giới tiếp tục duy trì ở vùng trên 100 USD/thùng như hiện nay, dự báo trong kỳ điều hành tiếp theo (dự kiến ngày 12/3/2026), giá xăng RON95 có thể tăng thêm khoảng 5.300 đồng/lít, xăng E5 RON92 tăng hơn 4.100 đồng/lít và dầu diesel có thể tăng thêm hơn 7.300 đồng/lít.

Nếu kịch bản này xảy ra, giá xăng tại Việt Nam sẽ chính thức xô đổ kỷ lục lịch sử được thiết lập vào ngày 21/6/2022 (khi đó xăng RON95 đạt 32.870 đồng/lít). Việc giá dầu diesel cao hơn giá xăng cũng là một hiện tượng lạ, gây áp lực cực lớn lên chi phí vận tải hàng hóa và logicstic, từ đó có thể kéo theo giá cả hàng hóa tiêu dùng tăng lên.

Nhìn lại lịch sử: Những cuộc khủng hoảng năng lượng tương tự

Lịch sử thị trường dầu mỏ thế giới đã chứng kiến nhiều lần giá dầu “phát điên” vì xung đột tại Trung Đông. Việc nhìn lại quá khứ giúp chúng ta có cái nhìn bình tĩnh hơn về tình hình hiện tại:

• Tháng 10/1973 (Cuộc chiến Yom Kippur): Các quốc gia Ả Rập cấm vận dầu mỏ khiến giá tăng gần 300%, gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu đầu tiên.
• Năm 1979 (Cách mạng Iran): Sản lượng dầu sụt giảm khiến giá tăng thêm 180%.
• Năm 1990 (Iraq tấn công Kuwait): Chỉ trong thời gian ngắn, giá dầu vọt từ 17 USD lên 41 USD/thùng.
• Năm 2022 (Xung đột Nga-Ukraine): Dù không nằm ở Trung Đông, nhưng xung đột này đã đẩy giá dầu Brent lên gần 139 USD/thùng, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.

Điểm chung của các cuộc khủng hoảng này là giá dầu thường tăng rất nhanh do tâm lý lo ngại, nhưng sau đó sẽ dần ổn định khi các nguồn cung thay thế được huy động hoặc các giải pháp ngoại giao phát huy tác dụng. Tuy nhiên, trong ngắn hạn (từ 1-3 tháng), áp lực lên túi tiền người dùng là không thể tránh khỏi.

Người dùng xe nên làm gì trong bối cảnh giá xăng dầu leo thang?

Với tư cách là chuyên trang kiến thức ô tô – xe máy, Lái Hay khuyến nghị người dùng cần có những điều chỉnh thực tế để thích nghi với giai đoạn “bão giá” này:

1. Bảo dưỡng xe định kỳ: Một chiếc xe có bộ lọc gió bẩn, bugi cũ hoặc lốp xe non hơi có thể tiêu tốn thêm 10-15% nhiên liệu. Việc kiểm tra áp suất lốp đúng tiêu chuẩn là cách đơn giản nhất để tiết kiệm tiền xăng.

2. Thay đổi thói quen lái xe: Tránh thói quen thốc ga mạnh hoặc phanh gấp. Việc duy trì tốc độ ổn định và tận dụng đà quán tính của xe sẽ giúp giảm đáng kể lượng tiêu hao nhiên liệu. Đối với ô tô, việc sử dụng hệ thống Cruise Control trên đường cao tốc là một giải pháp tối ưu.

3. Cân nhắc lộ trình: Sử dụng các ứng dụng bản đồ để tìm lộ trình ngắn nhất và tránh các điểm ùn tắc. Việc kẹt xe không chỉ gây mệt mỏi mà còn là “kẻ thù” số một của bình xăng.

4. Theo dõi sát sao kỳ điều hành giá: Thông thường, giá xăng dầu trong nước được điều hành theo chu kỳ. Việc nắm bắt thông tin dự báo giá (như các bài phân tích trên Lái Hay) sẽ giúp bạn quyết định thời điểm đổ đầy bình xăng trước khi giá tăng mạnh.

Điều có thể bạn chưa biết

• Hệ số co giãn: Thông thường, khi giá dầu thô thế giới tăng 10%, giá xăng bán lẻ trong nước không tăng ngay lập tức 10% nhờ vào Quỹ bình ổn giá xăng dầu, tuy nhiên mức độ can thiệp của quỹ này có hạn trong những đợt biến động kéo dài.
• Nguồn cung từ Mỹ: Dù Trung Đông bất ổn, Mỹ hiện là nhà sản xuất dầu thô lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, dầu WTI của Mỹ thường có chi phí vận chuyển đến châu Á cao hơn so với dầu từ khu vực Trung Đông.
• Dầu Diesel và Xăng: Trong lịch sử, dầu diesel thường rẻ hơn xăng. Tuy nhiên, do nhu cầu vận tải và sưởi ấm toàn cầu biến động, có những thời điểm (như tháng 3/2026) giá dầu diesel đã vượt xa giá xăng, gây áp lực lớn lên các dòng xe bán tải và xe tải thương mại.
• Sức mạnh của Eo biển Hormuz: Điểm hẹp nhất của eo biển này chỉ rộng khoảng 33km, nhưng luồng vận chuyển cho tàu bè chỉ rộng khoảng 3km mỗi chiều, khiến nó cực kỳ dễ bị phong tỏa bởi các hoạt động quân sự.

Câu hỏi thường gặp về Giá xăng dầu có thể lên bao nhiêu trong bối cảnh căng thẳng ở Trung Đông?